Kanser

Bazılarımız için amaç yemek için yaşamaktır. Bu tür insanlar atın ölümü arpadan olsun özdeyişine uygun beslenme davranışını ile canlarının istediği gibi, doğru mu yanlış mı düşünmeden biraz da zevk için yerler. Ancak bu tür insanlar zaman içinde hiçbirşey yiyemez ya da yememeli durumuna gelebilir. Hatalı ve aşırı beslenmeden kaynaklanan; kanser, kalp, damar, şeker, gut gibi hastalıklar hemen oluşmazlar. Gençliğinde hiç hastalanmayacakmış gibi yaşamını sürdürenler, hatalı uygulamanın cezasını genellikle 35-40 yaşından sonra çekmeye başlarlar. Beslenmede amaç yaşamak için yemeli olmamalıdır. Beslenmemizi düzenlerken çok çeşitli yani bütün besin gruplarından tükeymeyi fakat bu besin gruplarından da besin seçerken de kanser riskini azaltıcı olduğunu bildiğimiz A vitamini, C vitamini, E vitamini ve posayı çok içeren besinleri; kanser riskini artırdığını bildiğimiz yağlı ve posasız besinlere oranla daha çok tercih etmeliyiz.

Çevredeki zararlı kimyasal maddeler, besinlerin yağlı kısımlarında birikir. Eğer besinlerin yağlı kısmı iyice ayrıldıktan sonra yenirse, zararlı kimyasal maddelerin vücuda girişi azalır. Et ve peynirler ne kadar yağlı ise, o kadar çok kanser yapıcı madde bulunur. Yaşlı hayvanların yağlı kısımlarında daha çok kanser yapıcı kimyasal madde birikebileceğinden, genç hayvan etlerine göre kanser yapıcı etkileri daha fazladır. Bazı araştırmalarda, düzenli domuz eti, domuz pastırması, sosis, sucuk, tereyağı, iç yağı yiyen kişilerde kanserin daha çok görüldüğü belirlenmiştir.

Besinlerin hazırlarken, pişirirken ve saklarken uygulanan hatalı işlemler, besleyici değerlerini azaltır, zehirlenme ve kanser yapıcı maddelerin oluşmasına neden olmaktadır. Bu hataların başlıcaları: yağda kızartma, doğradıktan kestikten sonra bekletme, haşlama, pişme suyunu dökme, az ve çok pişirme, yıkamadan yeme, dumanlama, küflendirme gibidir. Özetlemek istersek kanserden korunmak için dengeli beslenmeyi; A, C ve E vitaminleri ile selenyum, çinko, iyot, ve demir gibi mineraller, karotenler ve biyoflavonoitlerden zengin besinlerin biraz daha çok tüketilmesi ve dumanlanmış, tuzlanmış, nitrit ve nitrat eklenmiş ve yağlı besinlerin az tüketilmesi gerekir. Uygun beslenmek için kurubaklagiller, taze sebze ve meyveler, özellikle lahana brokoli, karnabahar, ıspanak, semizotu, pırasa, soğan, sarımsak, turunçgiller ve diğer taze meyveler daha fazla; yağlı ve yaşlı hayvan etleri, yağlı süt ürünleri az tüketilmelidir. Besinler mümkün olduğunca düşük sıcaklıkta pişirilmeli, yüksek ateşe doğrudan tutularak ve yağda kızartılarak pişirme işleminden kaçınılmalıdır.

Diyetisyen Gül YARDIMCI

Düşük miktardaki yağ tüketimi

Son yıllarda kişibaşı tüketilen yağ oranında büyük düşüşler yaşanmasına rağmen, az yağ içeren besinlerde daha fazla şeker bulunması nedeniyle obezite vakalarının her geçen gün daha da arttığına dikkat çeken uzmanlar, “Sağlıklı bir beslenme için, günlük toplam kalori miktarının %30’u kadar yağ alınmalı ve bunun %8-10’u doymuş yağlardan oluşmalıdır. Bunun için günde üç-beş porsiyon zeytinyağı ve kanola yağı gibi tekli doymamış yağlar tüketilmesi uygundur. Bir porsiyon yağ, sıvı yağ ve margarin için bir çay kaşığı, fındık veya ceviz yağı için ise iki yemek kaşığıdır” diyorlar.

Uzmanlar yağlar hakkında bilinmesi gereken önemli noktaları şöyle sıralıyor:
· Bir gram protein veya karbonhidrat 4, bir gram yağ ise 9 kalori içerir.

· Yağlar hidrojen, oksijen ve karbonun farklı kombinasyonlarından oluşur. Kimyasal yapılarındaki farklılıklar nedeniyle bazı yağlar daha sağlıklıdır.

· Zeytinyağı ve kanola yağında tekli doymamış yağ, sebze ve balık yağlarında ise çoklu doymamamış yağ bulunur, bu yağlar kolesterolün düşmesine yardımcıdır.

· Doymuş yağ içerdiği için kırmızı et, hidrojen ile doyurulduğu için ise hindistan cevizi ve hurma yağı kolesterolü yükselterek kalp hastalığı riskini arttırır.

· İşlenmiş gıda alırken etiketini mutlaka okuyun, trans yağ içeren gıdalardan kaçının. Sebze yağları ve hidrojenin birleşmesiyle oluşan trans yağları tüketen kişilerin kalp krizi riski doymuş yağ tüketenlerden daha fazladır. Bisküvi, kraker, cips gibi birçok gıda maddesinde trans yağ bulunmakta, ancak ürün etiketlerinde bu belirtilmemektedir.

Birçok insanın günde 5.000 miligram veya daha fazla tuz tükettiğini ve bunun zararlı olabileceğine değinen uzmanlar, ” Tuz, hipertansiyonu olan veya tuza karşı duyarlı kişilerde yüksek tansiyona neden olabilir. Journal of American Medical Association dergisinde yayınlanan bir araştırma; çok fazla tuz tüketiminin, şişman insanlarda kalp hastalıkları riskini arttırdığını göstermiştir. Eğer şişmansanız ve yüksek tansiyonunuz varsa tuz tüketiminiz konusunda doktorunuza danışmalı ve onun tavsiyelerine kulak vermelisiniz” diyerek, tuz kullanımını azaltmak isteyenler için önerilerini sıraladılar;

· Yiyeceklerin etiketlerini okuyun. Tüm işlenmiş yiyeceklerin  tuz içerdiğini unutmayın.
· Porsiyonunda 200 miligramdan az tuz ihtiva eden besinleri tüketin.
· Taze sebze, meyve ve tahıla dayalı bir diyet uygulayın.
· Yemek pişirirken tuzu en son ekleyin. Böylece pişerken koyacağınızdan daha az tuz eklemiş olursunuz, ayrıca buharlaşmaya vakti olmayacağı için tuzun aroması ve tadı daha kalıcı olur.
· Bitki ve baharatları keşfedin. Adaçayı, maydanoz, kekik ve biberiye tabağınızın görüntüsünde büyük fark yaratabilir.
· Tuz kullanmadan aromayı zenginleştirmek için bifteğinizi birayla, tavuk veya hindinizi de şarapla marine edin.
·  Eğer hala tuzsuz yaşayamayacağınızı düşünüyorsanız, tuz yerine kullanılan maddeleri deneyin. Bunlar sodyumdan ziyade potasyumla yapılmıştır. Ancak tuz yerine kullanılan ikamelere başlamadan önce mutlaka doktorunuza danışın. Beslenmenize zengin potasyum katmanız, sağlığınıza ve kullandığınız ilaçlara bağlı olarak problem yaratabilir.

Gün Boyunca Aç Kalmayın: Yaptığımız en büyük hatalardan biri, “akşam mükemmel yemekler yiyeceğiz” diye gün boyu aç kalıp bu geceye yüklenmek. Sanki kahvaltı ve öğle yemeğini atladığımızda gece daha fazla yemeğe hak kazanıyoruz gibi hisse kapılıyoruz. Oysa vücuda uzun saatler boyunca az miktarda enerji verdiğimiz için çalışma kapasitemiz düşüyor ve yediklerimizi depolama eğilimine gidiyor. Bu yüzden ayın 31’inde akşama kadar aç bir gün geçirmeyin.

Kahvaltıyı Atlamayın: İçtiğimiz bir bardak süt yanında 1-2 dilim peynir-ekmek bizi uzun süre tok tutacaktır. Ama bu sabah bal, pekmez, reçel, marmelat yerine 1 porsiyon meyve ile yetinmemizde fayda var.

Öğlen Hafif Yiyin: Akşam biraz fazla kaçma ihtimali olan etleri düşünürsek, öğlen öğününü hafif bir sebze yemeği, yoğurt ve 1-2 dilim ekmekle atlatabilirsiniz.

Ara Öğünde Tostu Unutmayın: Yılbaşı yemekleri biraz daha geç başlar. Dolayısıyla öğlen yemeğinden sonra hiçbir şey yemezseniz akşam o sofrada neler tüketebileceğinizi hayal etmek çok zor olmasa gerek. Bu yüzden öğleden sonra iki ara öğün yapıp, saat 17.00 civarında, sizi uzun süre tok tutacak tost-ayran veya 1 bardak süt ile 2-3 kaşık yulaf karışımı tüketin. Bu ara öğün yılbaşı yemeğinde her şeye elinizin uzanmasını engelleyen en önemli öğün olacaktır.

Akşam Yediklerinizin Miktarına ve Bileşimine Dikkat Edin: Yılbaşı gecesi o güzel, özenle hazırlanmış yemeklerden ne kadar yemeyelim? Elbette miktar önemli ama bileşimine de dikkat edilmesi gerekiyor. Mesela yaprak sarma dolma yanında tabağınıza pilav almayın. Ya da gece boyunca biri boşalıp biri dolan çerez tabaklarını sınırlandırabilirseniz, kalori alımında kısıtlamaya gitmiş olursunuz. Çünkü fındık, ceviz, badem gibi yağlı tohumlar, çok faydalı olmalarının yanı sıra yüksek miktarda yağ içermektedirler. Yılbaşı pastası da yiyeceğim diyorsanız, miktarına dikkat edin. İnce bir dilim pasta yediğinizde kendinizi suçlu hissetmeyin ama onun yanında meyve suyu veya kola tüketmezseniz, yediğiniz pastayı daha da ağırlaştırmamış olursunuz.

Alkol Oranı Düşük İçecekleri Tercih Edin:  Alkol vücudumuz tarafından yağ gibi algılanır; 1 gramı yaklaşık 7 kaloriye denk gelir. Alkolde sınırı geçtiğimizde hem yüksek kalori alırken hem de bir sonraki gün vücudumuzun toparlanmasını zorlaştırmış oluruz. Yılbaşında illa içmeliyim diye düşünüyorsanız, öncelikle alkol oranı düşük içkileri tercih etmelisiniz. Örneğin, alkol oranı yüzde 12-15 arasında değişen kırmızı şarabı diğer alkollü içkilere göre daha çok tercih edebilirsiniz. Ancak alınan miktar da önemli, 2–3 kadehle bu uzun geceyi kapatabilirsiniz.

Her Kadeh İçin 1-2 Bardak Su Tüketin: Gece boyunca az miktarda su almanız, alkolün vücuttan daha zor atımına, baş ağrılarına ve sıvı kaybının artmasına neden olabilir. Bu yüzden içtiğiniz her kadehle birlikte 1–2 bardak da su içmeyi ihmal etmeyin.

Ertesi Gün Hafif Yiyin: Yorucu ama eğlenceli bir gecenin ardından, ertesi gün öğleden sonra hatta akşama doğru güne başlayabilirsiniz. Geçen geceden kaçırılmış alkol veya yiyecekleri dengelemek için yine aç kalmanız gerektiğini düşünüyorsanız, bunun bir hata olduğunu aklınızdan çıkarmayın. Hafif kahvaltılıklar ve salatadan oluşan, su ile desteklenen öğünler metabolizmamızı canlandıracaktır. Bu arada taze meyveleri ve vücuttan toksin atmak için yoğurt yemeyi de ihmal etmeyin.

Bildiğimiz üzere mevsimsel değişiklikler günümüzde hızlı bir şekilde artıyor ve insan fizyolojisi üzerinde gözle görülür değişiklikler yaşanmaya devam ediyor. Fazla kilolardan kurtulma isteği, insanların en çok kafasını karıştıran durumlardan birisidir. Elbette ki günümüzde kendine bakan insan sayısı gerçek anlamda artış göstermektedir. Biz, sizlere bu yazımızdan yepyeni bir zayıflama yönteminden bahseceğiz. Bu yöntemin adı da Zihinsel zayıflama yöntemi olarak bilinmektedir.

Bu yöntem, tamamen kendinizi zayıflamaya inandırmanıza ve zihinsel açıdan buna hazır olmanız ile alakalı bir durumdur. Bildiğimiz üzere birçok insan, diyet ya da spor yapmaya başlasa dahi, kendini zayıflayacağına inandıramadığından dolayı gözle görülür sonuçlar elde edememektedir. Ancak bu durumda zihinsel bir engelin olduğu herkes tarafından da az çok tahmin edilebilmektedir. Zihinsel zayıflama, kendinizi tamamen zayıflamaya hazırlamak ve hazırlık döneminin bitmesinin ardından da diyet döneminin başlamasıdır. “İnanmak, başarmanın yarısıdır” sözü, gerçek anlamda önemli ve insan hayatı için çok geçerli bir sözdür. Bu söz sayesinde fazla kilolarından kurtulan insanların sayısı da son derece fazladır. Öyle ki zaman içerisinde bu durum çok daha fazla değişiklik gösterebilmektedir.

Zayıflamak için yapılması gerekenler aslına bakıldığında o kadar zor ve yapılması imkansız şeyler değildir. Buna kendinizi ne kadar inandırırsanız, zaman içerisinde kesin sonuçlar elde edebilmeniz mümkün olacaktır. Bu durumda, kendinizi zayıflama hususuna zihinsel açıdan ne kadar hazırladığınızın çok büyük önemi olacaktır. Sizlerde kısa zaman içerisinde bu sorundan kurtulmak istiyorsanız, yardım alarak ya da bireysel çabalar ile bu dönemi sorunsuz bir şekilde atlatabilirsiniz.

Yaşlılarda diyet, genç yaştaki insanlara kıyasla biraz daha değişkenlik göstermektedir ve zaman açısından da biraz daha uzun vadeye yayılmaktadır. Öncelikle yaş ilerledikçe, insanların vücutsal faaliyetlerinde önemli sayılabilecek bir seviyede değişme yaşanır. Bu değişmeler sağlık sorunlarına ya da kilo problemlerine yol açabilmektedir. 50 yaşından sonra, insanların sindirim sistemi yavaşlar ve boşaltım sisteminde de önemli şekilde yavaşlama görülür. Bu durum, yediğiniz yemeklerin hızlı bir şekilde sindirilememesine ve vücudunuzda birikerek yağa dönüşmesine neden olur. Vücudunuzda birikmiş ve dışarı atılamamış yağlar, kalıcı kilo problemi olarak sizlere geri döner. Vücutsal faaliyetlerin bu denli yavaşlamasından dolayı, ilerleyen yaşlarda kilo vermek çok daha zordur. İşte bu durum göz önüne alındığında, fazla kilolardan kurtulabilmek için en önemli faktörlerden birisi de düzenli beslenme faktörüdür.

Her insan vücudunun ihtiyaç duyduğu çeşitli besin öğeleri bulunur. Bu öğeler, vücudunuzun daima dinç ve sağlıklı kalmasında önemli rol oynar. Ancak, vücudunuzun ihtiyacı olan bu öğeleri kullanmadığınız takdirde çok büyük problemler ile karşı karşıya kalabilmeniz mümkün olacaktır. İlerleyen yaşlarda diyet mantığı ortadan kalkıyor. Fazla kilo probleminden kurtulmak için düzenli beslenme çok büyük önem taşıyor. Hergün sabah, öğle ve akşam olmak üzere 3 öğün beslenmeniz ve bu öğünlerde genellikle lifli gıdalar tüketmeniz, hem sağlık açısından hem de fazla kiloalrdan kurtulabilmeniz için gerçek anlamda önemli bir faktör olacaktır. Bu durumu göz önünde bulundurmanız, zaman içerisinde çok daha sağlıklı bir yaşam sürebileceğiniz anlamına gelmektedir. Yaşı ilerlemiş insanlar için faydalı olan lifli gıdaları maddeler halinde inceleyecek olursak;

-Ispanak ve Brokoli
-Karnıbahar, Kuru İncir ve Kayısı
-Mercimek, Nohut, Fasulye, Bezelye

ve bu gibi daha birçok besin, içeriğinde lif içermektedir ve insan sağlığı için son derece faydalı proteinler arasında yer alır. İlerlemiş yaşa sahipseniz, fazla kilolarınızdan kurtulmak için aç kalmanıza gerek yok. Düzenli beslenme ile kısa zaman içerisinde hedeflediğiniz kiloya ulaşabileceksiniz.