Uzm. Pedagog Belgin Temur
Uzm. Pedagog Belgin Temur
28 Kasım 2018 Çarşamba
b.temur@maviailedanismamerkezi.com
Çocukla Arkadaşça Olabilmek

Günümüz Ebeveynleri
Günümüz ebeveynlerinin en büyük arzusu çocuklarıyla arkadaş gibi olabilmek. Çocuklara mesafeli olmayı ilke edinmiş bir önceki jenerasyonun çocukları olan anne babalar yaşadıklarından çok tatmin olmamış olmayı referans alarak bu arkadaşlık konusunu çok önemsiyorlar. Ancak çocuk eğitimiyle ilgili birçok konuda olduğu gibi bu konuda da zaman zaman aşırıya kaçmalar olabiliyor.

Anne baba otorite mi?
Elbette çocuğun anne babasını sadece otorite gibi görmesi ve kendisine uzak hissetmesi büyük bir sorun. Çünkü anne babasının yanında huzur bulamayan, duygularını rahat ifade edemeyen, korku ile disiplin sağlanmaya çalışılan ve koşulsuz itaate zorlanan çocuklar her bir büyüme evresinde farklı psikolojik sorunlarla karşılaşıyorlar ve bu sorunlar yaşam boyu sürecek zorluklara neden olabiliyor.

Diğer yandan anne babanın otorite kabul edilmediği, her türlü kararı verme yetkisine sahip, kendi sınırlarını ve yaşama kurallarını kendileri belirleyen çocuklar da sonuçta çok benzer sıkıntılar yaşıyorlar. Özellikle sosyal ilişkilerde çok zorlanıyorlar ve anne babaları kendileri için zayıf modeller oldukları için hem anne babalarına hem de kendilerine güven geliştirmekte zorluklar yaşıyorlar.

Nesil farkı ne anlama geliyor?
Çocuk gelişiminde belki de en önemli referanslardan biri çocuk ile anne baba arasındaki nesil farkıdır. Bu fark anne babanların devamlı olarak çocuktan daha deneyimli olmaları, daha bilgi sahibi olmaları ve çocuk için daha doğru kararları alabilmeleri sonucunu da doğurur. Çocuklar yaş özelliklerine de bağlı olarak genellikle dürtüsel kararlar verirler ve isteklerini de yine genellikle dürtüleri kontrol eder. Yani kendileri için öncelikli ilkeleri “haz”dır. Elbette çocuğun yaşamında var olan her konuya haz eşlik etmelidir. Ama sadece haz referans olduğunda çocuk, gelişimi için ihtiyaç duyduğu birçok konuda donanımsız kalabilir. Bu nedenle ister istemez çocuğun yararına olabilecek düzenlemelere, sınırlara ihtiyaç olmaktadır.

Anne baba bu aşamada çocuğa bilgi ve deneyimiyle destek olmalı, çocuğu daha uygun olana yönlendirebilmeli ve çocuğa seçim şansı verirken de en uygun seçenekleri belirlemelidir. Yani anne babanın çocuğa seçenekler sunması ve çocuğun bu seçenekler arasından kendisi için uygun olanı belirlemesi çocuk açısından en uygun olan tavırdır.

Anne babanın çocukla arkadaş olması ne demektir?
Anne babaların “ben çocuğumun en iyi arkadaşı olmak istiyorum” tavrı kulağa ilk anda iyi gelmekle birlikte çocuğu oldukça kısıtlayan ve özellikle de dış dünyaya açılmasına ciddi bir şekilde engel oluşturan bir tavırdır. Çünkü arkadaş olmak, sırdaş olmak, birlikte eğlenmek, birlikte vakit geçirmek, birlikte avunmak ve birlikte sosyalleşmek demektir. Elbette her anne babanın çocuklarıyla eğlenmesi, vakit geçirmesi gerekir. Ama özellikle 3 yaş sonrasında çocukların artık bu tür sosyal ihtiyaçları için anne babalarından çok akranlarıyla bir arada olmaya ihtiyaçları vardır. Anne baba temel ihtiyaçları karşılamaya ve yaşam için doğru kuralları koyup, kararları uygulamaya devam ederken çocuk da sosyal ihtiyaçlarını arkadaşlarıyla karşılamalıdır. Özellikle anne babanın “bilmediği” sosyal bir gündeminin olabilmesi (elbette güvenlik sınırları içinde) gerekir. Arkadaşlarıyla ufak tefek sırları olması, ergenlik dönemine gelindiğinde belki de dış dünyada yaşadıkları ile ilgili birçok şeyin anne baba tarafından bilinmemesi önemlidir. Bu noktada birçok anne baba çocuğun güvenliği için onunla arkadaş olmanın gerekli olduğunu düşünebilir. Ancak zaten bu yaşa kadar çocuğun kendini korumayı, tehlikeler karşısında güvenlik önlemlerini alabilmeyi öğrenmiş olması gerekir. Bunu öğrenememişse öncesinde çok korunmuş ve bunu öğrenmesine fırsat verilmemiş demektir. Onun dış dünyada yaşadığı her şeyi öğrenmek ve takip etmek yerine, ona güvendiğimizi, dışarıda arkadaşlarıyla vakit geçirdiği için, keyifli bir hayatı olduğu için mutlu olduğumuzu söylemek daha güven vericidir.

Arkadaşça olabilmek…
Çocuklar çok sayıda arkadaşa sahip olabilirler. Onlarla çok şey paylaşıp, sosyal ihtiyaçlarını karşılayabilirler. Ancak sadece bir anne babaları vardır. Yani anne baba olmanın temsil ettiği özellikleri sadece anne babalarından öğrenebilirler. Bu ayırım anne babanın “arkadaş” olma arzusunun oldukça sakıncalı olduğunu da göstermektedir. Bunun yerine çocukla kurulan otorite ilişkisinde arkadaşça olabilmek, çocuğa seçme şansı verebilmek, çocuğu çok iyi tanıyıp ihtiyaçlarını yumuşakça ve keyifle karşılayabilmek, çocuğun hayatına çok fazla müdahale etmeden, belli bir mesafeden onun sosyal ilişkilerinden memnuniyet duymak tercih edilmelidir. Bu konu özellikle ergenlik döneminde önemlidir. Çocukluktan itibaren anne babası ile arkadaşça ilişki kurabilmiş olan ergenler; bu zorlu dönemi daha kolay atlatabilmektedirler. Ancak anne babalarını arkadaşları gibi gören çocuklar bazen başka arkadaşa ihtiyaç duymazlar ya da arkadaşlarından anne babalarından gördükleri hoşgörüyü ve özeni görmedikleri için arkadaşlık kurmakta ve sürdürmekte zorluklar yaşayıp bu ihtiyaçlarını sadece anne babalarıyla karşılamayı tercih edebilirler. Böylece ergenlik dönemine arkadaşsız girerler ve bu da bu dönemde büyük zorluklara yol açabilir. Ergenlik dönemi arkadaşlarla olmaya en çok ihtiyaç duyulan dönemdir. Anne baba ve aile her zaman ikinci plandadır ve arkadaş normları önemlidir. Bir akran grubu tarafından kabul görmek, değer görmek önem kazanır.

Belgin Temur
Uzm. Pedagog

Etiketler:
belgin temur pedagog
  Sosyal   Medyada   Paylaşın
  • Site Yorum
  • Facebook Yorum

Bir yorum bırak

Bir yorum bırak